Giyotin Kesim mi, Standart (Raf) Kesim mi?

Kesim programı parçaları levhaya bir algoritmayla dizer. Seçtiğiniz algoritma yalnızca ne kadar fire çıkacağını değil, o yerleşimi kendi testerenizde kesip kesemeyeceğinizi de belirler. Yanlışını seçerseniz ekranda düzgün duran, testerede tutmayan bir planla kalırsınız.

Bir kesim programında Giyotin, Standart veya Raf diye bir seçenek gördüyseniz, aradaki farkı merak etmişsinizdir. Çoğu yazılım bunu anlatmaz. Birine tıklarsınız, diğerine tıklarsınız, yerleşim biraz değişir, işe devam edersiniz.

Bu seçim fireyi, alacağınız levha sayısını ve planın atölyede kesilip kesilemeyeceğini değiştirir. Bu yazı iki yöntemi düz dille anlatır: yerleşim nasıl görünür, hangi makineye uyar, ne zaman hangisini kullanırsınız.

Giyotin kesim nedir?

Giyotin kesim, levhanın bir kenarından karşı kenarına giden düz bir kesimdir. Levha iki parçaya ayrılır. Adı kağıt giyotininden gelir: bıçak desteyi tek harekette, kenardan kenara keser.

Kural şudur: her kesim karşı kenara kadar gider. Bıçağı levhanın ortasında durduramazsınız. L şeklinde kesemezsiniz. Köşeyi dönemezsiniz. Her kesim iki dikdörtgen çıkarır; onların her biri yine kenardan kenara kesilebilir.

Panel testeresi tam böyle çalışır. Dikey panel testeresinde de, kızaklı tabla testeresinde de bıçak bir kenardan diğerine gider. Bıçağı levhanın ortasında durdurup yön değiştiremezsiniz. Dikey panel testeresinde araba yukarıdan aşağıya ya da soldan sağa iner ve panelin tamamını keser.

Giyotin deseni levhayı art arda ikiye bölerek kurulur. Tam levhayla başlarsınız. Bir kesim, iki parça. O parçalardan birini alıp yine ikiye bölersiniz. Her kesim, kestiğiniz parçanın bir kenarından karşı kenarına gider. Parçalar tek tek ayrılana kadar bu böyle sürer.

Giyotin düzeni nasıl görünür

Levha önce yatay ya da dikey şeritlere ayrılır, sonra her şerit parçalara bölünür. Sıra bellidir: önce boyuna kesimler şeritleri çıkarır, sonra enine kesimler şeridin içindeki parçaları ayırır.

Bu yüzden bazı boşluklar boş kalır. Aynı şeritteki iki parçanın yüksekliği farklıysa şerit, uzun olanın boyuna göre açılır; kısa parçanın yanında boşluk kalır. Program o boşluğu başka bir şeritteki parçayla dolduramaz. Doldurmak, kenardan kenara gitmeyen bir kesim ister.

Giyotin kesimde aşamalar

Giyotin algoritmaları kaç aşamada kestiğine göre ayrılır:

İki aşama: Levha önce yatay şeritlere kesilir, sonra her şerit parçalara ayrılır. En sade olanı budur. Önce boyuna kesimler, sonra enine kesimler. Birçok dolap atölyesindeki panel testeresi tam bu sırayla çalışır.

Üç aşama: İki aşamadan sonra parçalar bir tur daha bölünebilir. Verim artabilir, kesim sırası karmaşıklaşır.

Çok aşama: Aşama sınırı yoktur. Her kesim kenardan kenara olduğu sürece program gerektiği kadar böler. Giyotin yöntemleri içinde verimi en yüksek olan budur; kesim sırası da en karışık olanıdır.

CutGrid'in Giyotin algoritması çok aşamalı desen üretir. Verim yüksek kalır, her kesim panel testeresinde yapılabilir.

Standart (raf) kesim nedir?

Standart algoritma — kaynaklarda çoğu zaman raf algoritması diye geçer — başka türlü dizer. Her kesimin kenardan kenara gitmesini şart koşmaz. Parçaları levhada yatay sıralara, yani raflara koyar; rafın içinde parçalar yan yanadır. Raf dolunca üstüne yeni bir raf açılır.

Asıl fark şudur: aynı raftaki parçaların boyu eşit olmak zorunda değildir. Uzun bir parçanın yanına kısa bir parça gelir, kısa parçanın üstündeki boşluğa daha küçük bir parça oturur. Giyotin bunu yapamaz. O boşluğu doldurmak, kenardan kenara gitmeyen bir kesim ister.

Bu yüzden Standart, çoğu listede Giyotin'den daha çok parçayı aynı levhaya sığdırır. Giyotinin boş bırakmak zorunda olduğu yerleri kullanabildiği için yerleşim daha sıkıdır.

Standart düzen nasıl görünür

Parçalar levhada daha serbest durur. Farklı boylar, giyotindeki şerit düzeni olmadan yan yana gelir. Boşluk daha az görünür. Giyotinin fire diye bırakacağı köşelere küçük parçalar girer.

Dikkatli bakınca bazı kesimlerin kenardan kenara gitmediğini görürsünüz. Uzun parçanın yanına sıkışmış küçük bir parçayı çıkarmak için kesim bir kenardan başlar, levhanın ortasında biter.

Panel testeresinde standart düzen kesilir mi?

Asıl soru bu. Panel testeresinde her kesim kenardan kenara gider; makine böyle çalışır. Kısmi kesim isteyen bir Standart düzen, panel testeresinde her zaman olduğu gibi kesilemez.

Bu, Standart düzenin panel testeresinde işe yaramaz olduğu anlamına gelmez:

Birçok Standart düzen büyük ölçüde giyotine uyar. Kesimlerin yüzde 90'ı kenardan kenara gider, yalnızca birkaç parça kısmi kesim ister. Planın çoğunu panel testeresinde keser, kalanı daire testere, dekupaj ya da ikinci bir tabla geçişiyle ayırırsınız.

CNC'de kenardan kenara kuralı yoktur. Kafa levhanın istediği yerinden girer, istediği yerinde çıkar. Her Standart düzen CNC'de kesilir ve fire daha düşük kalır.

Bazı atölyeler işi ikiye böler. Büyük kenardan kenara kesimler panel testeresinde yapılır, kalan alt paneller tabla testeresine ya da CNC'ye gider.

Yan yana karşılaştırma

Aynı işe bakalım. 2440 × 1220 mm, 18 mm MDF, testere payı 3 mm. Kesilecek parçalar:

• 2 × 800 × 400 mm

• 3 × 600 × 300 mm

• 4 × 400 × 250 mm

• 2 × 350 × 200 mm

• 3 × 200 × 150 mm

Giyotinde levha şeritlere ayrılır. İki büyük 800 × 400 mm parça ilk şeride girer. 600 × 300 mm parçalar sonraki şeridi doldurur. Küçükler sonrakilere kalır. Şerit yüksekliğini içindeki en uzun parça belirlediği için kısa parçaların yanında boşluk kalır. Fire kabaca yüzde 18–22 olur.

Standartta aynı parçalar daha serbest oturur. 200 × 150 mm parçalar, 600 × 300 mm parçaların yanındaki boşluğa girer. 350 × 200 mm parçalar, giyotinin boş bırakacağı yerleri doldurur. Fire kabaca yüzde 12–16 olur.

Tek levhada yüzde 4–8 fark. Birkaç levhalık bir işte bu, çoğu zaman bir levha eksik almak demektir.

Hangi algoritma ne zaman

Giyotini şu işlerde kullanın

Panel testeresinde kesiyorsanız. Asıl sebep bu. Dikey panel testeresi, kızaklı tabla testeresi ya da ebatlama makinesinde kesim kenardan kenara gider. Giyotin düzen, plandaki her kesimin makinede ayrıca uğraşmadan yapılmasını sağlar.

Kesimi dışarıya veriyorsanız. Kereste, hırdavat ya da panel kesim servislerinin çoğu panel testeresi kullanır. Planı başkasına gönderiyorsanız giyotin düzeni, karşınızdakinin planı olduğu gibi kesmesini sağlar.

Hız, son yüzde 2'den önemliyse. Giyotinde sıra bellidir: önce uzun kesimler, sonra kısalar. Sıradaki kesim tartışılmaz. Operatör yeniyse ya da atölye son fire kırıntısını kovalamaktansa çabuk kesmek istiyorsa giyotin daha güvenlidir.

Cam kesiyorsanız. Cam neredeyse her zaman giyotinle kesilir. Çizgi kenardan kenara çekilir, levha o çizgiden kırılır. Yarım kesim camda işe yaramaz; levha istenmeyen yerden çatlar.

Standart (raf) seçeneğini şu işlerde kullanın

CNC ile kesiyorsanız. Kafa X ve Y'de serbest gezer. Standart düzen daha iyi verim verir, CNC o yerleşimin tamamını keser.

Malzeme pahalıysa. Kaplama kontraplak, özel laminat, metal levha. Her yüzde fire para ediyorsa Standart, giyotinden düzenli olarak daha iyi verim verir.

Atölyede hem panel testeresi hem tabla ya da CNC varsa. Büyük kesim panel testeresinde kalır, kenardan kenara gitmeyenler ikinci makineye gider.

Parça boyları çok dağınıksa. Büyük parçayla çok küçük parça aynı listedeyse Standart, giyotinin boş bırakacağı yerlere küçükleri koyar. Parçalar birbirine yakın boydaysa iki algoritma birbirine yaklaşır.

Verim farkı ne kadar?

Fark, listenize göre değişir:

Boylar birbirine yakınsa (aynı dolabın rafları gibi) fark küçüktür, çoğu zaman yüzde 1–3. Şerit düzeni zaten benzer parçaya uyar, giyotin standarttan çok geri kalmaz.

Boylar karışıksa (yan, raf, kapak, çekmece önü, dolgu çıtası) fark yüzde 4–8'e çıkar. Standart, giyotinin sığdıramadığı küçük parçalarla boşluğu kapatır.

Çok küçük parça fazlaysa fark yüzde 8–12'ye kadar çıkar. Küçük parçalar levhadaki boşluklara dağılır.

50–80 dolarlık tek bir levhada yüzde 5, birkaç dolar eder. 6–10 levhalık bir mutfak işinde aynı yüzde 5 çoğu zaman bir tam levhadır: 50–80 dolar. Yıl boyu işlerde bu fark birikir.

Programlar aynı şeye başka ad verir

Aynı algoritma yazılımdan yazılıma başka adla çıkar. Karşılıkları şöyle:

CutGrid'de seçenekler Giyotin ve Standart (Raf) diye durur.

CutGrid'de ikisi de var

Kesim parametrelerinde Giyotin ile Standart arasında tek tıkla geçilir. Aynı listeyi iki algoritmayla çalıştırır, yerleşimleri yan yana görür, makinenize uyanı seçersiniz.

İkisi de testere payını (kerf), kenar payını, elyaf yönünü ve parçanın dönüp dönmeyeceğini dikkate alır. Değişen tek şey yerleşim kuralıdır: kesim kenardan kenara mı gidecek, yoksa daha serbest mi duracak.

İşleyen bir sıra: önce Giyotini çalıştırın, bir referans alın. Sonra Standart seçeneğini çalıştırın. Bir levha eksiliyorsa biraz daha karışık kesim sırasına değer. Fark yüzde 1–2'de kalıyorsa sadelik için Giyotinde kalın.

Pratik notlar

Algoritmayı testereye göre seçin. Atölyede yalnız panel testeresi varsa Giyotin kullanın. Ekranda güzel duran bir Standart plan, kesilemiyorsa işe yaramaz.

Malzemeyi almadan önce ikisini de deneyin. CutGrid'de algoritma değiştirip yeniden hesaplamak iki saniye sürer. Standart bir levha kazandırıyorsa o iş, aboneliği çıkarır.

Kesim servisine plan gönderiyorsanız Giyotin verin. Sizde CNC olsa bile karşı taraf panel testeresi kullanıyordur, siz aksini sormadıysanız.

Camda her zaman Giyotin. Çizip kırmak tam çizgi ister. Yarım kesimli Standart plan camda güvenli değildir; levha istenmeyen çizgiden çatlar.

Küçük işte fazla kurcalamayın. Tek levhadan 5–10 parça kesiyorsanız iki algoritmanın farkı çoğu zaman hissedilmez. Seçim, çok levhalı ve parçası bol işlerde para eder.

Kısa özet

Giyotin: her kesim kenardan kenara gider. Panel testeresi, ebatlama makinesi ve cam çizgisi böyle çalışır. Testere ile kesen atölye için güvenli seçimdir.

Standart (raf): yerleşim daha serbesttir, bazı kesimler yarım kalabilir. Fire düşer; bazı parçalar için CNC ya da ikinci bir alet gerekir.

Verim farkı çoğu zaman yüzde 3–8'dir, parça boyları dağıldıkça artar. Çok levhalı işte bu, çoğu zaman bir levha eksik almak demektir.

Algoritmayı makineye göre seçin. Panel testeresinde Giyotin, CNC'de Standart. İkisi de varsa ikisini de çalıştırıp karşılaştırın.

Kendi listenizde bakın

Listenizi CutGrid'e girin, iki algoritmayı da çalıştırın, yerleşimleri yan yana koyun. Fire farkı şaşırtabilir.

İki algoritmayı ücretsiz deneyin →